news-details
अन्तरास्ट्रिय

Share this post!

महिला हिंसाले बदनाम हुँदैछ भारत

काठमाडौँ– फूलनदेवी, भारतकी चर्चित डाँकु । उत्तर प्रदेशकी यी महिला त्यत्तिकै डाँकु बनेकी होइनन् ।बारम्बार बलात्कारको सिकार भएपछि उनी डकैतीमा संलग्न मात्र भइनन्, एकै पटक आफूलाई बलात्कार गर्ने २२ जनालाई एकै स्थानमा मार्न पनि सफल भइन् । उनको जीवन कथाले तीन दशक अगाडीको भारतीय समाजको चित्रण गरेको छ ।दु:खद, पक्ष यो हो कि, फूलनदेवीको पुस्तापछि पनि भारतले यही नियति भोगिरहेको छ । महाराष्ट्रमा ४०० जनाको समूहबाट घर नभएकी एक १६ वर्षे बालिकालाई बलात्कार गरिएको घटना अहिले सार्वजनिक भएको छ ।प्रहरीले जनाए अनुसार उनी माथि सयौँ पटक बलात्कार भएको थियो । यी नै मध्येका आठ जनालाई प्रहरीले गिरफ्तार गरेको छ ।११ नोभेम्बरका दिन महाराष्ट्रको बीड जिल्लामा भएको यो घटनामा चाइल्ड वेलफेयर कमिटी (सिडब्लुसी)ले चासो लिई रहेको छ । यसका अध्यक्ष अभय भाथालरो भान्भेले दुई प्रहरीलाई समेत आरोप लगाएका छन् ।भान्भेले दिएको जानकारी अनुसार सडकमा बसेर मागी रहेको समयमा तीन जनाले उनलाई जबरजस्ती गरेका थिए । यसपछि सयौँको सङ्ख्यामा उनी माथि जाईलागेका थिए । ती बालिका २५ जनाभन्दा बढीको पहिचान गर्न सक्छिन् ।यसक्रममा आफूले टोकेको एक व्यक्तिको पहिचानसहित ती बालिकाले प्रहरीमा मुद्दा दर्ता गराउन प्रयास गरे पनि प्रहरीले मानेको थिएन ।सोमबार प्रहरीले जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार घटनामा आठ जनालाई गिरफ्तार गरिएको छ । यी मध्ये सात जनालाई जबरजस्ती करणीको मुद्दा लागेको छ । यसको टुङ्गो लाग्न लामो समय पनि लाग्न सक्नेछ । साथै बाल विवाहका लागि प्रेरित गरेको आरोपमा पनि केहीलाई मुद्दा लाग्ने छ ।यसअघि नै उनी माथि हातपात गर्ने ३३ वर्षीय पुरुषसँग ती बालिकाको १३ वर्षको उमेरमा नै विवाह भएको थियो । आफ्नै बाबुबाट जबरजस्तीको प्रयास गरिएकी उनी यसै कारणले घर छाडेर बस स्टपमा बास बस्न पुगेकी थिइन् ।महिला अधिकारकर्मी योगीता भहानीले घटनालाई आफूले थाहा पाए मध्येकै सबैभन्दा दु:खद बलात्कारको घटना भएको बताएकी छिन् । उनले प्रत्येक दिन एउटै हर्कत सहेकी ती बालीकाको संरक्षण गर्न प्रहरीले नै चासो नदिएको आरोप लगाएकी छन् । उनले हरेक अपराधीलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउनु पर्ने बताएकी छन् ।भारतको अपराध अनुसन्धान महाशाखाका अनुसार २०२०मा मात्र २८ हजार बलात्कारका घटनाको रिपोर्ट भएका छन् । यो औसतमा प्रत्येक १८ मिनेटमा एक बलात्कारको घटना हो । धेरै जानकारका अनुसार वास्तविक सङ्ख्या यो भन्दा धेरै बढी हुन सक्छ । धेरै जना पीडा सहेर पनि रिपोर्ट नगरेरै बसेका छन् ।२०१२ मा भारतका भएको ग्याङ रेप केस र हत्याको घटनापछि प्रत्येक वर्ष यसको रिपोर्ट गर्नेको सङ्ख्या बढी रहेको छ । २०१२ पछि पीडित पक्षमा भने चेतना बढेको छ । साथै बलात्कारको बारेमा सार्वजनिक रूपमा आवाज उठाउने हिम्मत पनि बढको छसोही घटना पछि कानूनमा परिवर्तन मात्र भएन, यो घटनाको छिनोफानो लगाउन फास्ट ट्र्याकको क्रम पनि सुरुवात भएको छ । कानूनलाई नयाँ ढङ्गले व्याख्या पनि गरिन थालिएको छ ।यसका बाबजुद भारतमा बलात्कारका दु:खद र सम्झँदा पनि कहाली लाग्दा घटनाहरू भईरहेका छन् । केन्द्रीय सरकारले फास्ट ट्र्याकको नीति लिए पनि तल्लो तहको प्रशासन पीडितको पक्षमा कमै रहने गरेको पाइएको छ । गत सेप्टेम्बरमा प्रहरीले ३३ जनालाई एक १५ वर्षीय बालीकालाई सामूहिक बलात्कार गरेको आरोपमा गिरफ्तार गरेको थियो ।तत्कालीन समयमा त्यो घटना पनि अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा समेत अत्यन्त चर्चाको विषय बनेको थियो ।आफ्नै ब्वाइफ्रेन्डबाट पहिलो पटक बलात्कृत ती बालिकामाथि गिद्धे दृष्टि लगाउने सङ्ख्या थपिँदै गएको थियोप्रहरीले लामो अध्ययन र अनुसन्धान पछि तिनीहरूलाई गिरफ्तार गरेको हो ।ब्वाइ फ्रेन्डले बलात्कार गरेपछि ब्ल्याक मेल गरेरै अन्यले पनि सामूहिक बलात्कार गरेका थिए । यो क्रम नौ महिना चलेपछि गत सेप्टेम्बरमा बालिकाले प्रहरीमा उजुरी गरेकी हुन् ।२०१२ मा भएको दिल्ली रेप काण्डले बदनाम भारतमा त्यसपछि यस्तै दु:खद घटनाले निरन्तरता पाउनुले धेरैलाई आश्चर्यमा पारेको छ । सोही घटनापछि भारतमा बलात्कार सम्बन्धी बलिया कानून बनेका हुन् ।उत्तर प्रदेशमा १९ वर्षीया एक दलित बालिका माथिको बलात्कारको घटनाले पनि भारतमा त्यत्तिकै चर्चामा रहेको थियो ।त्यहाँको समाजले नै अपराधलाई लुकाउन बल प्रयोग गर्ने भएका कारण दोषीलाई कारबाही गर्न कठिन भई रहेको स्थानीयहरू बताउँछन् । सो घटनामा पनि सयौँले प्रत्यक्ष देखे पनि अदालतमा बयानका लागि १५ जना मात्र उपस्थित भएका थिए ।सो समयमा केही दिनसम्म पीडितका परिवारले कानूनी उपचारको ग्यारेन्टी नभएसम्म अन्त्येष्टि नगर्ने अडान राखेका थिए । केहीदिन पछि कानूनी प्रक्रिया अघि बढेपछि मात्र ती बालिकाको अन्त्येष्टि भएको थियो ।सो घटनामा मुद्दा चलाइएका सन्दीप, लबकुस, रबी र रामु उपल्लो भनिने ठाकुर खानदानका हुन् । यी मध्येका तीन जना आफ्नै नातेदार भित्रका व्यक्ति पनि हुन् । पीडितकी आमा रमा देवी जातीय आधारमा पनि आफूहरू माथि उत्पीडन भईरहेको र दलित भएकै कारण प्रहरी प्रशासनले ढिला सुस्ती गरी रहेको आरोप लगाउँछिन् ।पीडितका ५३ वर्षीय बाबु ओम प्रकाशले पनि कानूनी उपचारका लागि अन्तिम समयसम्म सङ्घर्ष गरी रहने जनाएका थिए ।विगतमा यस्ता थुप्रै काण्डमा प्रहरीले ढिलासुस्ती गर्दा सामूहिक विरोधका कार्यक्रम भए पनि पछिल्ला वर्ष कोरोना महामारीका कारण सामूहिक जुलुस या प्रतिकार भएका छैनन् । कोभिड कालमै कानूनी प्रक्रियामा समेत ढिलाइ भई रहेको छ ।कोरोना महामारीका कारण जबरजस्ती करणी मात्र होइन अन्य थुप्रै मुद्दा किनारा लाग्न लामो सय लाग्ने गरेको छ । २०२१ को सेप्टेम्बर महिनाको अन्त्यसम्म भारतको तल्लो अदालतमा ४ करोड मुद्दा विचाराधीन थिए ।उत्तर प्रदेशको सोही घटनापछि ठाकुर समुदायले गाउँवासीलाई समुदायको इज्जत र प्रतिष्ठाको सवाल भन्दै गुपचुप गर्न दबाब दिएको पनि सञ्चार माध्यममा उल्लेख छ ।त्यो घटना यत्ति दुखान्त बनेको थियो कि एउटा गाउँमा चार घर दलित थिए । उनीहरू माथि थुप्रै धम्कीहरू आएका थिए । यसै धम्कीकाबीच अदालतले सुरक्षाको कारण जनाएपछि प्रहरीको निगरानीमा पीडितको घर रहेको थियो ।पीडितका परिवारकै सदस्य या अन्य कोही सो घरमा प्रवेश गर्न र घरबाट बाहिर निस्कन प्रहरीको अनुमति लिनु पर्थ्यो ।सोही समयमा पीडितका ३० वर्षीय दाजु सुरेन्द्र कुमारले आफ्नो घर नै जेल जस्तो भएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।यसको सुनुवाइ भई रहेको समयमा मार्च महिनामा पीडितका दाजु पर्ने एक कुसहवा थरका वकिललाई प्रतिवादी तर्फबाट अदालत परिसरमै अपहरणको प्रयास भएको थियो ।यो घटनामा पीडित पक्षलाई मुख्य मन्त्री योगी आदित्य नाथले २५ लाख रुपैयाँ क्षतिपूर्तिका साथै परिवारका सदस्यलाई रोजगारी दिने बताए पनि रोजगारी भने दिइएको छैन ।भारतमा बलात्कारको घटनालाई फास्ट ट्र्याकबाट सुनुवाइ गर्ने भनिए पनि सो घटनामा त्यस्तो भएको थिएन । पीडित पक्षधरले जातीय भेदभावको कारण यसो भएको आरोप लगाएका छन् ।दलित अधिकारकर्मीहरू जातीय भेदभावकै कारण आफ्नो समुदाय माथि यसरी बलात्कारको घटना धेरै हुने गरेको बताउँदै आएका छन् ।२०१६ देखि २०१९ को बिचमा उत्तर प्रदेशमा महिला हिंसा ६६.७७ प्रतिसतले बढेको पाइएको छ भने जातीय भेदभावका घटनामा २०.६७ प्रतिसतले वृद्धि भएको पाइएको छ ।उत्तर प्रदेशको यो दर्दनाक घटना जस्तै भारतमा अन्य थुप्रै यसै खाले घटना भएका छन् । गत महिना एक महिलालाई बलात्कार गरेर रडले प्रहार गरे पछि उनको मृत्यु भएको थियो । यसै गरी, यसै महिनाको अगस्टमा दिल्लीमा नौ वर्षीया बालिकालाई ग्याङ रेपपछि हत्या गरिएको थियो ।भारत विशाल मात्र होइन, बहु धार्मिक, बहु आयामिक र बहु सांस्कृतिक देश पनि हो । भारत र पूर्वेली संस्कृतिका थुप्रै गर्व गर्न लायक विषय पनि छन् । त्यही भारत महिला हिंसाका कारुणिक कथा र यो सँगै जोडिएर आउने गरेका जातीय विभेदका कारण बदनाम पनि हुँदैछ ।विशाल भारतको तल्लो तहको सरकारी निकायको गैर जिम्मेवारी पनले यो अझ बढ्दो छ । खास गरेर उत्तरी क्षेत्रमा । यसलाई समयमै ध्यान नदिए यो नै भारतको थप बदनामीको कारण बन्ने त निश्चित नै छ ।